In een beschermd stadsgezicht gelden strengere regels voor wat je aan de buitenkant van je huis verandert. Zelfs een dakraam kan dan een vergunning vragen. Binnen verbouwen mag meestal gewoon, zolang je de constructie niet aanpast.
De stad Groningen heeft meerdere rijksbeschermde stadsgezichten, waaronder de binnenstad, de Schildersbuurt en de Petrus Campersingel met de S.S. Rosensteinlaan. Veel mensen weten niet dat hun straat erbinnen valt, tot er een vergunning nodig blijkt.
Een gebied waarvan het Rijk of de gemeente het karakter wil behouden. Het gaat om de straten, de gevels en de daken. Wat je vanaf de straat ziet, mag niet zomaar veranderen.
Zo'n gebied is groter dan je denkt. De Schildersbuurt loopt bijvoorbeeld van de Westersingel tot de Friesestraatweg, en van het Reitdiep tot de Aweg.
Voor verbouwen binnen je huis verandert er meestal niets. Een zolder afbouwen, een kamer splitsen of een kelder afwerken kan vergunningsvrij, zolang de draagconstructie blijft.
Wat in het algemeen zonder vergunning mag, staat bij vergunningsvrij verbouwen.
Dakramen. Elders mag een dakraam meestal zonder vergunning. In een rijksbeschermd stadsgezicht kan een dakraam dat je vanaf de straat ziet wel een vergunning vragen.
Gevelbekleding. Zeker aan de straatkant.
Kozijnen en ramen. Een ander materiaal of een andere indeling kan een vergunning vragen.
Bijgebouwen en overkappingen. Ook in de achtertuin kunnen strengere regels gelden.
In een beschermd stadsgezicht kijkt de gemeente niet alleen of iets mag, maar ook of het past. Past het dakraam bij de rest van het dak, en het kozijn bij de andere ramen in de straat? Dat heet welstand.
De gemeente Groningen legt die eisen per gebied vast in een welstandsnota. Daar staat bijvoorbeeld welke materialen en kleuren in een buurt passen. Een aanvraag die daar niet bij aansluit, wordt vaak eerst teruggestuurd met vragen.
Je vraagt hem aan via het Omgevingsloket, met een tekening, foto's van de huidige situatie en een beschrijving van de materialen. De gemeente beslist binnen acht weken. Die termijn mag ze één keer verlengen met maximaal zes weken.
Reken dus op twee tot drie maanden voordat je zeker weet of het mag. Zo'n vergunning vragen wij niet aan. Is hij nodig, dan zeggen we dat bij de opname, zodat je weet waar je aan toe bent voordat er iets gebeurt.
Dan gelden er nog meer regels, ook binnen. Bij een rijksmonument of gemeentelijk monument vraagt het weghalen of veranderen van een oude wand, trap, plafond of schouw vaak een vergunning. Of je huis een monument is, zie je in het monumentenregister van het Rijk of bij de gemeente.
Dan kan de gemeente je verplichten het terug te draaien, vaak met een dwangsom als stok achter de deur. Soms kan een vergunning achteraf nog worden aangevraagd, maar zeker is dat niet.
Ook bij verkoop kom je het tegen. Een verkoper moet zulke dingen melden aan de koper, en dat kan de prijs of de verkoop zelf raken.
Doe de vergunningcheck in het Omgevingsloket voor je adres, of kijk op de kaart van het omgevingsplan. Daar zie je of je adres in een beschermd stadsgezicht ligt. Bij elke opname checken wij dit en zetten we het in de offerte.
De kamer zelf kan meestal gewoon. Het dakraam is het punt van aandacht, want een slaapkamer op zolder heeft daglicht nodig. Ligt het dakraam aan de straatkant, dan kan daar een vergunning voor nodig zijn.
Soms is er een oplossing aan de achterkant van het dak, waar de regels ruimer zijn. Wat er verder bij een zolderkamer komt kijken, lees je bij zolder verbouwen.
De gemeente beslist binnen acht weken, en kan dat één keer met zes weken verlengen. Vraagt de gemeente om aanvullingen, dan duurt het langer.
Meestal wel, zolang de draagconstructie blijft en je huis geen monument is. Een beschermd stadsgezicht gaat over wat je van buiten ziet.
Ook buiten de stad liggen beschermde dorpsgezichten. Check daarom altijd je eigen adres in het Omgevingsloket.
In de stad Groningen en de dorpen eromheen. Haren, Eelde, Paterswolde, Zuidlaren, Vries, Leek, Roden, Zuidhorn en Hoogezand horen erbij.
Stuur je adres en wat je wilt verbouwen. Dan zoeken wij uit wat er mag.
Bijgewerkt in oktober 2026. Dit is algemene informatie. De regels voor jouw adres bepalen wat mag.